سوره تکویر - جلسه اوّل
تفسیر سوره مبارکه تکویر – جلسه اوّل
آیات مورد بحث
إِذَا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ ﴿۱﴾ وَإِذَا النُّجُومُ انْكَدَرَتْ ﴿۲﴾ وَإِذَا الْجِبَالُ سُيِّرَتْ ﴿۳﴾ وَإِذَا الْعِشَارُ عُطِّلَتْ ﴿۴﴾ وَإِذَا الْوُحُوشُ حُشِرَتْ ﴿۵﴾
تفسیر
آثار و فضیلت سوره مبارکه تکویر
اثر دنیوی 👇
قرائت سوره تكویر برای چشم، موجب تقویت دید چشم و برطرف كنده تاری چشم و دیگر دردهای چشم می شود (المصباح کفعمی، ص459 )
اثر اخروی 👇
از رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم نقل شده است: هر كس سوره تكویر را قرائت كند در روز قیامت هنگامی كه پرونده های اعمال بندگانش پیش روی همگان قرار می گیرد خداوند او را از رسوایی در امان می دارد و هر كس كه دوست دارد روز قیامت به من بنگرد این سوره را بخواند (مجمع البیان، ج10، ص273 )
امام صادق علیه السلام فرمودنده اند: هر كس سوره تكویر را تلاوت كند در بهشت در پناه خداوند و زیر سایه خداوند مشمول كرامت خداوند خواهد بود و این چیزها برای خداوند بزرگ نیست (ثواب الاعمال، ص121 )
مقدّمه 👈 سوره مبارکه تکویر از سُوَر مکّی قرآن است . و در ابتدای این سوره 12 نشانه از نشانه های مقدماتی قیامت ( که معروف است به أشراطُ الساعه ) و همچنین نشانه های خود قیامت مطرح می شود و آنگاه مطلب مهمّی را خداوند بازگو می فرماید
🌷 إذَا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ ﴿۱﴾ آنگاه كه خورشيد به هم درپيچد
این اولین نشانه از نشانه های مقدماتی قیامت است که می فرماید خورشید در هم پیچیده می شود
کلمه « کوّرت » 👈 که مصدرش « تکویر » است از ریشه کَ وَ رَ به معنای جمع کردن است . در روایتی وارد شده که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود : انی اعوذبالله من الحَورِ بعدَ الکَور یعنی بارخدایا من پناه می برم به پراکندگی و تشططی که بعد از جمع شدن باشه ( منبع : سنن نسائی ، کتاب استعاذه، باب استعاذه من الحور بعد الکور )
بودیم عزیزان و رفیقانی چند * چون هند و ثریا همه با هم پیوند
ناگاه زمانه رشته ها را بگسست * هر دانه ما را به دیاری افکند
پس، کَور یعنی جمع شدن منتها نه هر جمع شدنی ، بلکه به جمع شدنی می گویند که حالت استداره داشته باشه یعنی حالت دایره ای جمع بشه . بنابراین ، به جمع کردن دائره ای و قبض کردن یک چیز « تکویر » می گویند .
* وقتی که پارچه عمامه را می پیچیند و لایه های پارچه را روی هم جمع می کنند ، می گویند « کُوِّرتِ العَمامَه »
الان دانشمندان می گویند : خورشید پنج میلیون تن در ثانیه در حال کم شدن و جمع شدن است و تا به الان 788400000000000000 میلیون تن از خورشید کم شده است و دانشمندان تمام شدن خورشید را به « کوتوله قرمز » تعبیر می کنند .
🌺 مفهوم آیه 👈 همین حرکت جمع شدن خورشید که دانشمندان ذکر کردند به جایی منتهی می شود که در ابتدای برپایی قیامت کاملا جمع می شود و حالت تکویر به خودش می گیرد .
🌷 وإِذَا النُّجُومُ انْكَدَرَتْ ﴿۲﴾ یعنی و آنگه كه ستارگان همى تيره شوند
کلمه انکدرت 👈 از مصدر انکدار است.
انکدار در اصل به معنی انقلاب و زیر و رو شدن است .
هنگامی که شی ای بالای آن به پایین آن و پایین آن به بالای آن برود و کاملا زیر و رو شود ، « انکدار » می گویند .
* وقتی بین دو نفر، ارتباط ها کاملا بهم می خورد و انقلابی در ارتباطشان رخ می دهد می گویند بین آن دو نفر « کدورت » به وجود آمد.
* وقتی یک چیزِ روشن و شفاف به تاریکی کامل می رود می گویند ؛ فلان چیز « کدر » شده است
🌺 مفهوم آیه 👈 در آستانه برپایی قیامت این ستارگان نورانی کِدِر می شود .
🌷 وإِذَا الْجِبَالُ سُيِّرَتْ ﴿۳﴾ یعنی و آنگاه كه كوهها به حرکت آيند
می فرماید در آستانه قیامت این کوهها به حرکت در می آیند
کلمه جبال 👈 جمع جَبَل به معنی کوه است ...
دو اسم ازاسامی کوه در قران 👇
1- عَلَم 👈 کوه را عَلَم می گویند چون مانند علم برافراشته و سر افراز است . خداوند متعال در آیه 24 سوره مبارکه الرحمن می فرماید : وَلَهُ الْجَوَارِ الْمُنْشَآتُ فِي الْبَحْرِ كَالأعْلامِ یعنی براي خداست كشتيهاي ساخته شده اي كه در دريا به حركت درمي آيند كه همچون كوهي هستند!
2- جَبل 👈 جبل به معنی ثابت و راسخ بودن است و چون کوه ثابت و راسخ است ، به آن « جَبَل » می گویند .
کلمه سُیّرَت 👈 از ریشه سیر به معنای حرکت است و چون به باب تفعیل برده شده ، شدت را می رساند یعنی حرکت شدید و به همین معنا اشاره دارد آیه 88 سوره مبارکه نمل که می فرماید : وَ تَرَی الْجِبالَ تَحْسَبُهَا جَامِدَهً وَ هِیَ تَمُرُّ مَرَّ السَّحَابِ یعنی كوهها را مى بينى كه آنها بىحركتند و حال آنكه آنها مانند ابر در حرکتند .
🌷 وإِذَا الْعِشَارُ عُطِّلَتْ ﴿۴﴾ یعنی وقتى شتران ماده وانهاده شوند
می فرماید از نشانه های مقدماتی قیامت آنست که شترهایی که عشار نامیده می شوند به حال خود رها می شوند
کلمه عشار 👈 جمع عشراء از ریشه عَشَرَ است . به شتری که ده ماهه باردار است و موقع وضع حمل آن است عشراء می گویند .
این نوع شتر در میان عرب احترام زیادی دارد و برای او ارزش زیادی قائلند ، نه از آن کار می کشند و نه شیر می دوشند و نه سوار می شوند و گرانترین و نفیس ترین شتر محسوب می شود .
کلمه عطّلت👈 از ریشه تعطیل به معنی رها شده است
* به زنهایی که خودشان را زینت نمی کنند و به وضع خانه و زندگی خود نمی رسند و حالت رها شده هستند، « المرأة المعطّله » می گویند .
🌺 مفهوم آیه 👈 در آستانه قیامت به قدری مردم از برپایی قیامت آشفته و هراسان هستند که از گرانترین و نفیس ترین اموال خود مانند شتر عشراء نیز غافل می شوند و اگر بخواهیم ملموس تر سخن بگوئیم در آستانه قیامت همین انسانهای متموّل و سرمایه دار از بهترین برج ها و ماشین های لوکس شان غافل می شوند و آنها را به حال خود رها می کنند .
🌷 وإِذَا الْوُحُوشُ حُشِرَتْ ﴿۵﴾ یعنی و آنگه كه وحوش در هم جمع می شوند
کلمه وحوش👈 جمع وحش است ، وحش در مقابل اُنس است . وحش یعنی جدا شدن ،... در ضرب المثل ها داریم که العلمُ وحشیٌ اذا ترکتَه یمشی یعنی علم وحشی و فرّار است اگر مرور نکنی، از ذهن می رود .
اُنس که در مقابل وحش است به معنی خو گرفتن و جمع شدن است و انسان را از آنجهت انسان گفتند که با هم اُنس می گیرند به خلاف وُحُوش که از هم گریزانند و کمتر با هم انس می گیرند و کمتر در یکجا جمع می شوند
کلمه حُشِرت 👈 از ریشه حَ شَ رَ به معنی جمع شدن است منتها به جمع شدنی می گویند که با زور و تهدید و اجبار صورت بگیرد
🌺 مفهوم آیه 👈 در روز قیامت چنان ترسی بر حیوانات وحشی ( مانند شیر و پلنگ و ببر ) حاکم می شود که اینها در هم جمع می شوند و به هم پناه می برند .
پایان جلسه اول 🌷🙏
دوشنبه 6 دی 1395
+ نوشته شده در سه شنبه دوم خرداد ۱۳۹۶ ساعت 1:7 توسط بنده خدا
|